Sağlık Rehberi
HPV,200’den fazla tipi bulunan bir virüstür. Bazı tipleri cilttesiğillere neden olurken, yüksek riskli türleri rahim ağzı(serviks), vajina, vulva, penis, anüs ve boğaz kanserlerine yolaçabilir.
En tehlikeli HPV tipleri: HPV16 ve HPV 18,dünya genelindeki rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %70’indensorumludur.
HPV aşısı, kişinin bağışıklık sistemini uyararak HPV virüsüne karşı koruma sağlayan bir aşıdır. Aşı canlı virüs içermez ve hastalık yapmaz. En yaygın kullanılan HPV aşıları:
Gardasil4(HPV 6, 11, 16, 18’e karşı)
Gardasil9(HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58’e karşı)
Cervarix(HPV 16 ve 18’e karşı)
HPV aşısı hem kadınlara hem erkeklere önerilir. Aşı, cinsel aktivite başlamadan önce uygulandığında en yüksek korumayı sağlar.
Evet. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Amerikan CDC ve birçok sağlık otoritesi HPV aşısının güvenli ve etkili olduğunu onaylamıştır. Yan etkiler genellikle hafiftir ve aşı yerinde ağrı, kızarıklık, baş ağrısı, hafif ateş gibi belirtilerle sınırlıdır.
Aşı ,yalnızca içeriğindeki HPV tiplerine karşı koruma sağlar. Bu nedenle düzenli smear(PAP) testi ve HPV taraması yapılmaya devam edilmelidir. Aşı %100 koruma sağlamasa da hastalık riskini büyük oranda azaltır.
Türkiye’de HPV aşısı henüz ulusal aşı takviminde yer almamaktadır ve devlet tarafından karşılanmamaktadır. Ancak birçok özel hastane, klinik ve eczanede aşı ücretli olarak uygulanmaktadır. Bazı belediyeler ve üniversiteler ise dönemsel olarak ücretsiz kampanyalar yapabilmektedir.
1.Aşıdan sonra cinsel ilişkiye girebilir miyim?
Evet, aşı cinsel yaşamı etkilemez. Ancak en etkili koruma için aşıyı cinsel ilişki öncesi olmak idealdir.
2.Erkeklerin aşı olması şart mı?
Evet. Erkekler virüsün taşıyıcısıdır ve kadınlara bulaştırabilir. Ayrıca erkeklerde anüs, penis ve boğaz kanserleriyle de ilişkili olduğu için aşı önerilir.
3.Aşıyı geç yaşta olmak işe yarar mı?
Evet. Cinsel yaşamı başlamış kişilerde de kısmi koruma sağlar. Özellikle yüksek riskli tiplerle karşılaşmamış bireylerde faydalıdır.
4.Aşı olduktan sonra smear testi gerekmez mi?
Gerekir. Aşılı bireylerde bile taramalar ihmal edilmemelidir.
HPV aşısı, günümüzün en etkili kanser önleyici sağlık adımlarından biridir. Özellikle genç yaşlarda yapılan aşılama ile hem bireysel hem toplumsal korunma sağlanabilir. Kadın-erkek fark etmeksizin tüm bireylerin aşı hakkında bilinçlenmesi büyük önem taşır.